Burn-out: verantwoordelijkheid van werknemer?

In een artikel van Trouw, gaat het over de discussie of de werkgever of werknemer verantwoordelijk is voor een burn-out. Daar worden rake dingen gezegd.
Het fenomeen burn-out heeft zich de laatste jaren stevig gemanifesteerd als beroepsziekte. Preventie moet het tij keren. De burn-out is als gevolg van de lock-down in coronatijd veel meer aan de orde.

Er wordt in dit artikel gesteld dat een burn-out te maken heeft met drie pijlers, te weten   werk, privéleven (gezin, familie, vrienden) en ik (iemands mentale en fysieke gesteldheid). Nederlandse bedrijfs-, verzekerings- en huisartsen zien daarom burn-out niet als een aandoening die uitsluitend met werk te maken heeft. Dat is natuurlijk ook zo: als het op één van die pijlers langere tijd niet lekker loopt, dan neem je dat ook mee naar de andere pijlers.

De diepere oorzaak moet worden onderzocht, om een adequate behandeling te starten. Als dat traject is doorlopen, dan zullen alle pijlers daarop vooruit gaan. Daar is zowel de werknemer als de werkgever bij gebaat. Naar mijn idee is de werkgever er dan ook bij gebaat om zich te bekommeren om het welzijn van zijn medewerker en om daarin te investeren.

In genoemd artikel stelt bedrijfsarts Ribbens dat mensen een eigen verantwoordelijkheid hebben om stress op die drie niveaus tijdig te herkennen. Er wordt een vergelijking gemaakt met een kanarie die opgewekt zingend de kolenmijn ingaat. Als hij van zijn stokje valt door giftige gassen, is dat dan de schuld van de kanarie, de medewerker, of van de mijn, de werkomgeving? De werkomgeving, geeft ook Ribbens aan. Maar om die werkomgeving te veranderen, zal de medewerker het gesprek moeten aangaan met de baas. Lukt dat niet, dan kan de medewerker ander werk zoeken of het risico nemen dat hij net als de kanarie van zijn stokje gaat. En daar gaat het naar mijn idee mis! De baas kan óók in gesprek gaan met zijn werkgever als hij ziet dat er zaken niet lekker lopen!

Wat volgens Ribbens ook meespeelt, is dat tegenwoordig de vrijheid (autonomie) weliswaar groter lijkt, maar dat niet per se is. Bureaucratie, vooral in onderwijs en zorg, geeft medewerkers het gevoel dat anderen bepalen hoe zij moeten werken. Zorg en onderwijs zijn dan ook twee sectoren waarin burn-outs veel voorkomen.

Belangrijk dus voor de werknemer in het algemeen, maar vooral die in de zorg en in het onderwijs; ga op tijd in gesprek met je werkgever! Vraag om begeleiding en modder niet verder. Hiermee ook een oproep aan de werkgevers: ga ook zelf in gesprek met je werknemer! Wacht niet tot hij omvalt en jij met hoge kosten zit. Voorkomen is beter dan genezen. Zoek hulp bij een (dreigende) burn-out. Het liefst bij iemand die dit bij de wortel weet aan te pakken, zodat kans op herhaling minimaal is. Bedrijfsartsen: verwijs door!

Afscheid nemen van 2020

Zoals gebruikelijk, blikken we aan het eind van het jaar terug op dat jaar: wat heeft het ons gebracht en opgeleverd. We nemen deze keer afscheid van een jaar met veel commotie. Commotie die nog niet voorbij is. Een jaar waarin veel mensen afscheid hebben moeten nemen van een dierbare of soms meerdere dierbaren. We hebben ook afscheid genomen van dingen die we als vanzelfsprekend zagen: uit eten gaan, samen winkelen, naast iemand zitten in de bus of op een verjaardag. Toch, als je alles op een rijtje gaat zetten, was 2020 niet alleen maar negatief, integendeel: het heeft ons ook veel opgeleverd: nieuwe manieren van werken, nieuwe inzichten en opnieuw waarderen van wat we al hebben.

Tijd om de balans op te maken en echt bij het begin te beginnen. Voor mezelf startte 2020 met een leuk uitje. In februari ben ik met vriendinnen op vakantie geweest naar Oman, waar een vriendin van ons woont. Lekker in de zon en gezellig met elkaar. In maart kwam Corona echt dichtbij en gingen we in een ‘intelligente lockdown’. In mijn rol van docent in het mbo mocht ik ineens online lesgeven. Daar hebben we met zijn allen veel van geleerd!

Geen vakantie naar het buitenland meer en toch blij zijn met wat wel kon: met geweldig mooi weer in eigen land genieten. Net als ieder mens heb ik ook tegenslagen gehad dit jaar: brand in huis, gezondheidsproblemen en zorgen om mijn kinderen. Daar tegenover heb ik ook veel lol beleefd aan mijn toneellessen en heb ik ontzettend veel geleerd en genoten van de specialisatie voor coaches bij stress en burn-out. De contacten met mensen om mijn heen waren soms op een andere manier, maar zeker niet minder waardevol. Ik neem dus opnieuw afscheid van een jaar met ups en downs. Zaken die mij weer rijker hebben gemaakt aan ervaring en nieuwe inzichten.

Afscheid nemen heeft een vervelende connotatie: het lijkt pijnlijk te zijn, verdrietig. Dat hoeft niet altijd zo te zijn. Afscheid nemen is net als met een nieuw jaar hét moment om de balans op te maken. Wat heb je gedeeld met hetgeen/degene waar je afscheid van neemt? Wat heeft het voor jou betekend en waar heeft het jou gebracht? Mooi om bij stil te staan.

Ik wens je een fijn ‘balansmoment’, fijne feestdagen hoe anders ze ook zullen zijn, én een goede start van het nieuwe jaar. Kom je erachter tijdens je balansmoment, dat jouw balans niet in evenwicht is en wil je hulp bij het herstel daarvan, neem dan gerust contact op.

Eerste hulp bij stress

Spanning kan prima zijn, als het kortstondig is. Het houdt je namelijk scherp. Wanneer de spanning langdurig is, kan het leiden tot stress. Wat is dan stress en hoe uit zich dat? Maar vooral: hoe kom je ervan af?

Iedereen ervaart stress anders en bij elk mens uit stress zich anders, dat is niets nieuws. De meeste mensen blijven maar doorgaan, ‘omdat het moet’. Het werk moet af en de kinderen moeten naar…. , het huis moet op orde en de boodschappen moet gedaan, de sociale contacten moeten worden onderhouden en de familiebanden ook. Misschien ook nog iets wat op mantelzorg lijkt. Drukdrukdruk. Tel daarbij op de corona-perikelen, want die zorgen absoluut ook voor extra druk, al is het misschien alleen maar in ons brein. Dan hoeft er niets meer te gebeuren en je ontploft. Het is te veel. Je komt namelijk niet meer aan jezelf toe.

Te moe om te gaan sporten, te moe voor die clubavond, te moe voor een avondje film of die eigenlijk wel gezellige avond met vriendinnen. Op de bank val je in slaap of je ziet de bank niet eens en bent zelfs nog stiekem aan het werk, terwijl alles aan je roept: STOP!

Inderdaad: STOP! stop met doorgaan, want het breekt je op. Maar wat dan?
Maak eens een overzicht van al die ‘moet-dingen’ en vraag je af of die allemaal ook echt moeten. Moeten ze ook allemaal nu? Lijstjes maken kan je helpen; je krijgt overzicht. Overzicht is de basis voor een minder stressvol leven. Maak ook eens een lijstje met aan de ene kant dingen die je energie kosten en aan de andere kant dingen die je energie opleveren. Bekijk dat lijstje eens aandachtig door. Als je bovengenoemde twee lijstjes naast elkaar legt, dan wordt het misschien al duidelijker óf je iets kunt wegstrepen (al dan niet tijdelijk uitstellen, of delegeren) en wat dat dan zou zijn. Je eigen pleziertjes ontzeggen, je eigen ontspanning niet nemen, dat brengt alleen nog maar meer stress. Maak dus een afgewogen keuze.

Natuurlijk zijn die keuzes niet gemakkelijk en soms zit je met zoveel dingen tegelijkertijd die ‘zomaar op je pad zijn gekomen’. Bekijk die lijstjes dan nog eens en vraag je eens af of er balans is. Vraag je dan vervolgens af van wie dat alles moet? Wat gebeurt er als je iets niet zou doen, of zou uitstellen of delegeren? Op het moment dat je dit leest, wil je er waarschijnlijk ook iets mee. Coachpraktijk Veldhoven kan je daarbij helpen. Hulp bij overmatige stress is hulp bij een dreigende burn-out. Dus als je het bovenstaande herkent en je komt er zelf niet uit, of je zou er graag hulp bij hebben, neem dan contact op.

Het kan ook zijn dat je werkstress hebt, en dat je zaken niet goed of niet efficiënt georganiseerd krijgt. Ook daar kan ik je bij helpen. Laat het werk, laat het leven weer leuk zijn. Behoefte aan meer balans in je leven? Neem contact op en we plannen een (gratis) intakegesprek.